Kalça Kırıklı Yaşlı Hastalarda Erken Cerrahi Tedavinin Ameliyat Sonrası Deliryum Üzerine Etkisi

Özet

Amaç: Çalışmamızın amacı yaşlı hastaların kalça kırık tedavisinde deliryum gelişiminde hastaya bağlı risk faktörleri yanında cerrahi zamanlamanın etkisi olup olmadığını araştırmaktır.

Gereç ve Yöntemler: Aralık 2014 – Ocak 2018 tarihleri arasında çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan ve kalça kırığı nedeniyle hemiartroplasti tedavisi uygulanan 65 yaş üzeri 401 hasta retrospektif olarak gözden geçirildi. Hastalar cerrahi sonrası deliryum gelişimine göre iki gruba ayrıldı. İki grubun yaşları, cinsiyetleri, cerrahi öncesi kognitif durumları, günlük yaşam aktivite düzeyleri, komorbidite durumları, Amerikan Anestezistler Derneği (ASA) skorları, cerrahi öncesi Hemoglobin ve Albumin değerleri ve kırıktan ameliyata kadar geçen süreleri karşılaştırıldı ve çok değişkenli lojistik regresyon analizi yapılarak risk faktörleri araştırıldı.

Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 82,4 ± 7,4 olarak bulundu. Hastaların 149'u (%37,2) erkek, 252'si (%62,8) kadındı. Hastaların kırık sonrası ortalama 2,5 ± 2,4 gün içerisinde ameliyat edildiği görüldü. Cerrahi işlem sonrası 109 (%27,2) hastada deliryum geliştiği saptandı. Yapılan analizler sonucunda deliryum gelişiminde cerrahi öncesi demans varlığının, kırık öncesi yaşamsal aktivite düzeyinin ve ASA skorunun en önemli faktörler olduğu ve ameliyata kadar geçen sürenin deliryum üzerine etkisi olmadığı bulundu.

Sonuç: Yaşlı kişilerde kalça kırığı sonrası deliryum gelişimde en önemli risk faktörlerinin demans varlığı, kırık öncesi günlük yaşamsal aktivite düzeyi ve ASA skoru olduğunu bulundu. Deliryum oluşum mekanizmalarının daha net anlaşılmasıyla, daha iyi önleyici tedavi stratejilerinin geliştirilebileceği kanaatindeyiz.